- Daniel
- ←
- 4
- →

4
Di lua midi a Nebuchadnezzar
1 Di king go Nebuchadnezzar ne haga iloo ang gi nia daangada o nia henua huogodoo, mo nia hagadilinga daangada, mo digau ala e helekai i nnagadilinga helekai i henuailala boloo:
“Di aumaalia gi madalia goodou. 2 Hagalongo mai gi di au dela e haga modongoohia nia mee haga goboina ala gu hagagida mai gi di au go di God Aamua Muginua.
3 E aali huoloo go ana haga modongoohia!
E aali huoloo go ana mee haga goboina!
God go di King gaa dagi hua beelaa,
gei dono mogobuna dagi e hagadau hua beelaa gi muli.
4 “Au nogo noho hua maluagina i dogu hale king. 5 Gei au gaa kii gaa hai dagu midi, e mmada gi nia hagadilinga ada hagamadagudagu dangada. 6 Deenei laa ne hai ai dagu haga iloo bolo digau kabemee o Babylon huogodoo gi laha mai gi ogu mua, gi hagia mai gi di au tadinga o dagu midi. 7 Gei digau hai mogobuna mo digau hai buubuu, mo digau manamana lodo di ahiaalangi gu loomoi, gei au ga hagi anga gi digaula dagu midi, gei digaula gu deemee di hagi mai tadinga o dagu midi. 8 Muliagina loo, gei ogo Daniel dela gu haga ingoo gi di ingoo o dogu god bolo Belteshazzar, ga hanimoi gi ogu mua. Go mee dela iai di Hagataalunga o nia god* nia god be: di God dabuaahia. Au ga hagi anga dagu midi dela ne hai la gi mee, ga helekai, 9 Meenei Belteshazzar, di tagi o digau hai mogobuna. Au e iloo bolo di hagataalunga o nia god dabuaahia la i doo baahi, gei nia mee ala e de iloo nia daangada la hagalee haingadaa i doo baahi. Malaa, goe gi hagia mai malaa tadinga o dagu midi deenei:
10 “Dogu madagoaa nogo kii iei au gaa hai dagu moe, gei au guu mmada gi di laagau damanaiee e duu i tungaalodo o henuailala. 11 Di laagau deelaa guu tomo damanaiee huoloo, di ulu o di maa guu dau i di langi. Nia daangada o nia mada o henuailala e gidee ginaadou huogodoo di laagau deelaa. 12 Nia lau o di laagau deelaa e humalia, gei di maa guu huwa dau logo huoloo, nia huwa o di maa guu dohu ang gi nia daangada huogodoo. Nia manu dolodolo guu gida di nadau hagamalu i ono lala, gei nia manu mamaangi guu hai nadau waehongo i nia manga o di maa. Gei nia mee huogodoo ala e mouli gu miami humalia mai i di laagau deelaa.
13 “I lodo dagu moe gei au gaa mmada gi tangada di langi hagaloohi dabuaahia ga haneia i di langi i nua. 14 Mee ga haga iloo gi nua loo boloo, ‘Heelee di laagau deelaa la gi lala, duduudia nia manga la gi daha, magamaga ina nia lau mo nia huwa o di maa. Haga bagia nia manu dolodolo ala i lala di maa mo nia manu mamaangi ala i lodo nia manga la gi daha. 15 Dugua di tono di laagau la i golo, wanga ina dono duu baalanga mo baalanga mmee. Diagia i di gowaa maalama geinga tolo deelaa. Heia nia magalillili gi monnono ia gi hongo taane deenei. Diagia a mee gii noho madalia nia manu mo nia laagau. 16 I nia ngadau e hidu, gei mee hagalee hai ana maanadu dangada, nia maanadu hua manu. 17 Deenei go di hagailoo mai baahi digau di langi hagaloohi. Malaa, heia digau henuailala huogodoo gi iloo ginaadou bolo ma go di God Aamua Muginua dela e huwa nia madagoaa dagi o nia daangada. Mee e mogobuna di wanga nia maa gi digau ala e hiihai ginai, mo digau ala hagalee loo e hagalabagau.’ ”
18 King Nebuchadnezzar ga duudagi adu ana helekai, “Deenei dagu midi ne mmada ginai au. Gei goe go Belteshazzar, haga donu ina mai gi di au dono hadinga, idimaa, digau kabemee o dogu henua king le e deemee di haga donu dagu midi. Gei goe e mee, idimaa, di hagataalunga o nia god† nia god be: di God dabuaahia la ala i doo baahi.”
Daniel gu haga modongoohia di midi
19 Malaa, gei Daniel, dela ne haga ingoo labelaa bolo Belteshazzar, gu homouli, guu noho dee muu. Gei di king ga helekai gi mee, “Belteshazzar, goe hudee heia goe gi maanadu e logo gi dagu midi, be go tadinga o di maa.”
Gei Belteshazzar ga helekai, “Meenei dogu king. Au bolo di midi deenei la gi heia hualaa gi o hagadaumee! Gei dono hadinga la gi heia labelaa ang gi o hagadaumee, gi hudee heia adu gi di goe! 20 Di laagau dela ne mmada ginai goe, dela e looloo e tugi nia gololangi, le e mee di mmada ginai digau o henuailala hagatau. 21 Nia lau o di maa e humalia huoloo, gei nia huwa gu logowaahee guu dohu ang gi digau henuailala huogodoo, nia manu dolodolo guu gida di nadau hagamalu i ono lala, gei nia manu mamaangi guu hai nadau waehongo i ono manga. 22 Meenei di king, goe la go di laagau deenei dela e looloowehaa ge maaloo. Goe guu tomo maaloo, dela gu dau iei goe i di langi, gei o mogobuna la guu dau gi nia mada o henuailala. 23 Nomuli gei goe gaa mmada gi tangada di langi hagaloohi dabuaahia dela ne haneia i di langi ga helekai boloo, ‘Heelee di laagau, hunahuna gi daha, dugua tono o di maa mo ono aga la i golo. Wanga ina dono duu baalanga mo baalanga mmee. Heia nia magalillili gi monnono gi hongo taane deenei, diagia a mee gi mouli i golo dalia nia manu dolodolo i nia ngadau e hidu.’
24 “Meenei di king, deenei la tadinga o dau midi, gei deenei la di haga iloo mai di God Aamua Muginua adu gi di goe i nia mee ala gaa hai adu gi di goe, meenei dogu dagi. 25 Goe ga hagabagi gi daha mo nia daangada, gei goe gaa hana gaa noho i baahi nia manu lodo geinga i nia gowaa maalama. I nia ngadau e hidu, gei goe gaa hai dau gai geinga tolo gadoo be nia kau mono siibi i di gowaa maalama, dela e iai di magalillili e doo gi oo nua. Gei goe gaa donu adu gi di goe bolo ma go di God Aamua Muginua la dela go Mee dela e huwa nia madagoaa dagi o nia daangada, gei e wanga nia maa gi digau ala e hilihili go Mee. 26 Tangada di langi dela ne haga iloo bolo di tono mono aga o di laagau deelaa la gi diagia hua igolo, le e hai dono hadinga bolo goe e mee di king labelaa i do madagoaa dela ga iloo e goe bolo ma go God dela e dagi henuailala hagatau. 27 Malaa, meenei di king, goe hagalongo gi dagu hagamaamaa. Huli gi daha mo o huaidu, heia nia mee ala e humalia ge e donu, gei gi dumaalia ang gi digau hagaloale, gei do mouli gaa kila humalia.”
28 Malaa, nia mee huogodoo aanei gu kila aga guu hai gi di King Nebuchadnezzar. 29 Nia malama e madangaholu maa lua nomuli, gei mee nogo heehee i tuatala dono hale king i Babylon, 30 mo di helekai boloo, “Mmada malaa gi Babylon gu aali huoloo! Ne hau ko au belee hai ai dogu guongo damana, e haga modongoohia ai dogu mogobuna mo ogu mahi, ogu madamada mo dogu aamua.”
31 Di madagoaa hua di king dela e leelee beenei, gei di lee ga haneia i di langi, ga helekai, “King Nebuchadnezzar, hagalongo gi agu helekai! Dolomeenei, gei Au gaa daa do mogobuna aamua la gi daha mo goe. 32 Gei goe ga hagabagi gi daha mo nia daangada, gaa noho madalia nia manu lodo geinga. Gei goe gaa gai au geinga tolo gadoo be nia kau i nia ngadau e hidu, gaa dae loo gi do madagoaa dela ga iloo e goe bolo ma go di God Aamua Muginua dela e huahua nia madagoaa dagi o nia daangada, gei go Mee dela e wanga di mogobuna deenei gi di ingoo hua tangada a Mee dela e hiihai e wanga ginai.”
33 Di madagoaa hua deelaa, gei nia mee aanei guu kila i baahi Nebuchadnezzar. Mee gu hagabagi gi daha mo nia daangada, gu gaigai ana geinga tolo gadoo be nia kau. Guu noho tiutiu i nia magalillili o di ahiaalangi, nia ngaahulu dono libogo gu lloowehaa gadoo be nia ngaahulu ‘eagle’. Nia madaniha o maa guu hai gadoo be nia madaniha manu mamaangi.
Nebuchadnezzar e haga hagaamu a God
34 “I muli nia ngadau e hidu, gei au go Nebuchadnezzar ga mmada aga gi di langi i nua, gei agu maanadu dangada la gu hanimoi labelaa gi di au. Gei au gu hagaamu di God Aamua Muginua mo di danggee gi Mee dela e mouli gaa hana hua beelaa.
Idimaa ma go Mee dela e dagi hua beelaa,
dono Henua King le e noho hua beelaa
dalia nia adu daangada gi muli.
35 Nia daangada huogodoo ala e haga honu henuailala
la hagalee nia mee i baahi o Mee.
Digau di langi mo digau henuailala huogodoo
e noho i lala ono mogobuna.
Deai tangada e mee di hai baahi gi Mee
be de hiihai gi nia hai a Mee ala e hai ai.
36 “Di madagoaa hua dela ne hanimoi ai dogu mouli hagalua gi di au, dogu hagalabagau mo dogu aamua mo nia madamada o dogu madagoaa king gu gaamai labelaa gi di au. Agu gau hai hegau gu hagaahi mai au, gei au guu hai labelaa di king o dogu henua, gei dogu hagalabagau koia gu i nonua i di mee anadilaangi.
37 “Malaa dolomeenei, gei au go Nebuchadnezzar e hagaamu gei e hagalaamua di King o di langi i nua i ana hegau donu mo ana ala huudonu. Mee dela e mee di haga manawa balabala digau ala e ngalua hagamuamua.”

- Daniel
- ←
- 4
- →

*4.8: nia god be: di God

†4.18: nia god be: di God

© 1996, 2014 The Kapingamarangi Bible translation committee